Sprzedaż legalnych e-papierosów spadła o 99% w grudniu 2025 – szara strefa pochłania 58% rynku

Sprzedaż legalnych e-papierosów spadła z 4,46 mln do 0,06 mln szt. – minus 99% w 12 miesięcy

Polski rynek jednorazowych e-papierosów stanął w 2025 roku w obliczu rozpadu legalnego obrotu. Z 4,46 mln sztuk sprzedanych w grudniu 2024 roku miesięczna sprzedaż w polskich sklepach spadła do 0,06 mln sztuk w grudniu 2025 – to spadek o 99% rok do roku. Przyczyna jest jednoznaczna: 1 stycznia 2025 r. weszła w życie akcyza w wysokości 40 zł od sztuki, co w przypadku popularnych modeli odpowiada połowie ceny detalicznej. Konsument nie zniknął – zniknął kanał legalnego zakupu. Według raportu Instytutu Fraunhofera z marca 2026 r. 58% polskiego rynku e-papierosów obsługuje obecnie szara strefa – wobec wcześniejszych 20%.

Konsekwencje są mierzalne. Związek Pracodawców Branży Vapingowej – organizacja zrzeszająca polskich dystrybutorów i producentów wyrobów nikotynowych – szacuje, że bezpośrednio zagrożonych jest 1 000 polskich firm branży i 12 tys. miejsc pracy w sektorze MŚP. Roczny wkład sektora do budżetu (akcyza, VAT, CIT i PIT) wynosił przed nowelizacją około 1 mld zł, a od stycznia 2025 r. spada w tempie 30–40% kwartalnie.

Konferencja w Warszawie 27 kwietnia: branża wzywa do rewizji przepisów

W Warszawie 27 kwietnia 2026 roku odbyła się konferencja Związku Pracodawców Branży Vapingowej pod tytułem „Regulacje nikotynowe: między faktami a emocjami". Jej uczestnicy – przedstawiciele branży, ekonomiści, eksperci zdrowia publicznego – postawili tezę, że obecna polska polityka antynikotynowa nie redukuje konsumpcji, lecz przenosi ją do szarej strefy, w której Skarb Państwa nie pobiera podatku, a konsument otrzymuje produkt o niesprawdzonej jakości.

Maciej Powroźnik, prezes ZPBV, wskazał, że legalny rynek e-papierosów w Polsce „praktycznie przestał istnieć" w segmencie jednorazówek, a sklepy specjalistyczne zamykają się w tempie kilkuset rocznie. Drugą stroną tego zjawiska jest import z Białorusi i Ukrainy oraz przesyłki kurierskie z Chin – kanały, których kontrola celna jest ograniczona, a marża importera wyraźnie wyższa niż na produkcie legalnym.

Mechanizm akcyzowy: prohibicja przez podatek

Akcyzę w wysokości 40 zł od sztuki wprowadzono z założeniem, że uderzy w konsumpcję młodych dorosłych, dla których jednorazowe e-papierosy stanowią „bramę nikotynową". W praktyce – jak pokazują dane Centrum Monitorowania Rynku (CMR) – efektem nie jest rezygnacja z konsumpcji, lecz jej przesunięcie do kanału nieoficjalnego. Statystyki sprzedaży w sklepach detalicznych z okresu wrzesień–grudzień 2025 pokazują spadki rzędu 90–99% w porównaniu z tym samym okresem 2024 roku.

Z perspektywy Skarbu Państwa to scenariusz najgorszy: brak wpływów akcyzowych z legalnej sprzedaży, brak VAT-u na poziomie detalu, brak CIT od polskich dystrybutorów (którzy częściowo zniknęli z rynku), a jednocześnie rosnące obciążenie służb celno-skarbowych poszukujących nielegalnych przesyłek. Łączna luka budżetowa szacowana jest na 700–900 mln zł rocznie – czyli mniej więcej tyle, ile akcyza miała przynieść.

Co to oznacza dla polskiej branży nikotynowej i polityki publicznej

“Polska polityka akcyzowa wobec e-papierosów to klasyczny przypadek prohibicji wprowadzanej przez podatek: legalna sprzedaż znika, ale konsumpcja się utrzymuje – tyle że w obrocie nieformalnym. Dla branży oznacza to katastrofę: 1 000 firm i 12 tys. miejsc pracy w sektorze MŚP wisi na decyzji rządu o ewentualnej rewizji stawek. Dla budżetu – prawie miliard złotych rocznie, którego nigdy nie dostanie. To rzadki przypadek, w którym wszystkie strony tracą, a wygrywa wyłącznie szara strefa.”

Dwie ścieżki, którymi może pójść polska polityka nikotynowa w drugiej połowie 2026 roku:

• Obniżenie stawki akcyzy – np. do 15–20 zł od sztuki, co według ekonomistów Polskiego Instytutu Ekonomicznego pozwoliłoby na powrót części konsumpcji do legalnego kanału. Ten wariant wymaga jednak nowelizacji ustawy akcyzowej i akceptacji Sejmu – proces, który zajmuje 6–9 miesięcy.
• Wzmocnienie kontroli celnej – większa liczba kontroli przesyłek z Chin (trafiających głównie przez Rotterdam i Hamburg) oraz współpraca z białoruskimi i ukraińskimi służbami celnymi w obszarze towarów akcyzowych. Ten wariant nie wymaga zmiany prawa, ale wymaga znacznego zwiększenia zasobów służb celno-skarbowych.

Branża wskazuje, że trzeci wariant – utrzymanie status quo – oznacza, że w 2027 roku legalny rynek e-papierosów w Polsce przestanie istnieć w statystycznie istotnej skali, a wraz z nim 1 000 firm i 12 tys. miejsc pracy zostanie zlikwidowanych lub zepchniętych do obiegu nieformalnego.

Co znajdziesz w profilu Związku Pracodawców Branży Vapingowej

Profil ZPBV w naszej bazie zawiera pełen wpis rejestrowy KRS (numer 0001096950, siedziba w województwie mazowieckim), formę prawną „związek pracodawców" oraz aktualną strukturę zarządu i rady. Jako organizacja zrzeszająca polskich pracodawców branży vapingowej ZPBV ma standardowy obowiązek raportowania finansowego do KRS – sekcja „Sprawozdania finansowe" pokazuje wpływy ze składek członkowskich, koszty działalności statutowej oraz dynamikę liczby członków, która sama w sobie jest wskaźnikiem kondycji branży. Spadek liczby członków w latach 2025–2026 byłby kolejnym potwierdzeniem skali pęknięcia rynku.

Dane: PAP – Biznes i Finanse, relacja z konferencji ZPBV z 27 kwietnia 2026 r.; Centrum Monitorowania Rynku (CMR) – dane sprzedażowe IX–XII 2025; raport Instytutu Fraunhofera o szarej strefie wyrobów nikotynowych w Polsce, marzec 2026; KRS – bieżący odczyt, stan na 2026-05-01.