Ranking Finansowy Samorządów 2025: 12 maja Zamek Królewski wybierze laureatów w pięciu kategoriach

12 maja Zamek Królewski w Warszawie ogłosi laureatów w 5 kategoriach - 2 477 samorządów ocenionych za 2025

Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego za 2025 rok zostanie zaprezentowany 12 maja 2026 r. w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie. To jedyne ogólnopolskie zestawienie, które ocenia kondycję finansową wszystkich 2 477 jednostek samorządu terytorialnego w Polsce - od najmniejszych gmin wiejskich po największe miasta na prawach powiatu - w jednej, porównywalnej skali. Laureatów ogłosi się w pięciu kategoriach: gmina wiejska, gmina miejsko-wiejska, gmina miejska, miasto na prawach powiatu, oraz powiat ziemski.

Ranking pokazuje tempo zmian finansowych w samorządach, nie tylko ich aktualną pozycję - to istotna różnica wobec klasycznych zestawień dochodów per capita. Wskazuje liderów reagujących najsprawniej na presję inflacyjną i rosnące wydatki sztywne (oświata, opieka społeczna, drogi).

Kto stoi za rankingiem - gdańska fundacja IBnGR z 30-letnią tradycją analizy finansów samorządowych

Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

GDAŃSK · KRS 0000012337 · FUNDACJA

Przychody

1,1 mln zł

Organizatorem rankingu jest Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową (IBnGR) - fundacja z Gdańska działająca od 1989 roku. To jedna z najstarszych prywatnych organizacji badawczych w Polsce, znana z corocznego raportu o atrakcyjności inwestycyjnej województw oraz wieloletnich analiz konkurencyjności miast i regionów. Fundacja posiada wpis w KRS pod numerem 0000012337 i działa w województwie pomorskim.

Metodologia rankingu opiera się na 15 wskaźnikach finansowych z budżetów samorządów: udział dochodów własnych, wydatki majątkowe, dynamika zadłużenia, wpływy z PIT i CIT na mieszkańca, efektywność wydatków na oświatę, dotacje unijne, transfery z budżetu państwa. Zestawienie powstaje na bazie sprawozdań Rb-NDS, Rb-27S i Rb-28S.

Pięć kategorii, jeden ranking - porównać porównywalne

Podzielenie wszystkich 2 477 samorządów na 5 grup wynika z technicznej konieczności: budżet 30-tysięcznej Łomży nie da się porównać 1:1 z budżetem 1,8-milionowej stolicy. Stąd pięć torów konkurencji:

• Gmina wiejska - ~1 477 jednostek; ranking dochodów własnych i inwestycji.
• Gmina miejsko-wiejska - ~661 jednostek; mieszanka miasta-centrum + obszary wiejskie.
• Gmina miejska - ~237 jednostek; klasyczne miasta bez statusu powiatu.
• Miasto na prawach powiatu (MNPP) - 66 największych ośrodków miejskich pełniących też funkcje powiatu.
• Powiat ziemski - 314 powiatów wiejsko-miejskich.

Łącznie 5 list, każda po kilkadziesiąt lub więcej miejsc; w sumie kilkaset wyróżnień finansowych w jednej edycji.

Co znaczy „kondycja finansowa" samorządu w 2025 - co decyduje o miejscu w czołówce

Kluczowe wskaźniki, które ważą najbardziej w punktacji IBnGR:

• Udział dochodów własnych w dochodach ogółem - wyższy oznacza większą niezależność od transferów z budżetu państwa.
• Wydatki majątkowe per capita - pokazuje skalę inwestycji własnych (drogi, infrastruktura, edukacja).
• Dynamika dochodów - czy budżet rośnie, czy stagnuje (po uwzględnieniu inflacji).
• Zadłużenie - wskaźnik dług/dochód, zgodny z limitem ustawowym (60% dla gmin).
• Sprawność absorpcji środków UE - kwota dotacji unijnych na 1 mieszkańca.

W 2025 największą zmienność tych wskaźników widać w gminach o wysokim wzroście wpływów z PIT (gminy podwarszawskie, podkrakowskie, śląskie aglomeracyjne) oraz w gminach turystycznych z wysoką sezonową dynamiką (Tatry, Bałtyk, Mazury).

Co znajdziesz w profilu IBnGR

“Ranking finansowy samorządów to jedyne narzędzie, które na bazie surowych danych z Rb-27S i Rb-28S pokazuje, kto rzeczywiście zarządza budżetem dobrze, a kto żyje na transferze. Dla każdego, kto pracuje z gminami - od dewelopera po kontrolera NIK - to instrukcja obsługi polskiej decentralizacji.”

Profil Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową w naszej bazie zawiera pełną historię rejestrową fundacji: skład rady i zarządu, sprawozdania finansowe za ostatnie lata, beneficjentów rzeczywistych oraz dane o przychodach i wydatkach statutowych. Fundacja jest istotnym graczem think-tankowym w polskim sektorze badań ekonomicznych - obok PIE, CASE i WiseEuropa - a jej wieloletni dorobek w zakresie samorządowym czyni jej rankingi punktem odniesienia dla mediów, rządu i samorządowców.

Dane: PAP - Biznes i Finanse, zapowiedź prezentacji rankingu z 29 kwietnia 2026; KRS - bieżący odczyt; metodologia Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, stan na 2026-05-01.