CSRD w Polsce 2026: 3 500 firm publikuje pierwsze raporty ESG za 2025, KNF zaczyna nadzór, Omnibus I rozluźnił reguły

CSRD w Polsce 2026: 3 500 firm raportuje ESG za 2025, KNF nadzoruje, Omnibus I rozluźnił reguły

Druga fala raportowania zrównoważonego rozwoju zgodnie z unijną dyrektywą CSRD 2022/2464 wkracza w 2026 roku w pełną fazę: około 3 500 polskich firm ma w tym roku obowiązek opublikować pierwsze raporty ESG za rok obrotowy 2025, sporządzone według standardów ESRS (Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju). To pięciokrotnie więcej niż w 2025 r., kiedy raportowała pierwsza fala - 150 największych spółek interesu publicznego (banki, ubezpieczyciele, duże spółki giełdowe).

Polska implementacja CSRD weszła w życie ustawą z 6 grudnia 2024 r. (siedmiomiesięczne opóźnienie wobec terminu UE), a została znacznie zmodyfikowana ustawą z 9 lipca 2025 r. wdrażającą tzw. pakiet Omnibus I - uproszczenia, które Komisja Europejska zaproponowała w lutym 2025 r. po fali skarg na nadmierną złożoność standardów ESRS. Pakiet podniósł progi obowiązku, wydłużył terminy raportowania dla spółek niefinansowych i ograniczył zakres obowiązkowych ujawnień dla mniejszych jednostek.

Trzy fale wdrażania CSRD w Polsce

Dyrektywa CSRD wprowadza obowiązek raportowania ESG falami, w zależności od skali spółki:

• Fala 1 - duże spółki interesu publicznego (PIE: banki, ubezpieczyciele, spółki giełdowe powyżej 500 pracowników): raporty za rok obrotowy 2024, publikowane w 2025. Polska liczba: ~150 spółek, w tym wszystkie banki WIG20 (PKO BP, Pekao, mBank, Alior, Santander/Erste), największe ubezpieczyciele (PZU, ERGO Hestia, Compensa), państwowe grupy energetyczne (Orlen, PGE, Tauron, KGHM) oraz spółki notowane na GPW przekraczające próg 500 etatów.
• Fala 2 - duże spółki ogółem (≥250 pracowników i co najmniej 2 z 3 progów: 50 mln EUR przychodów, 25 mln EUR aktywów, 250 osób zatrudnienia): raporty za rok obrotowy 2025, publikowane w 2026. Polska liczba: ≈3 500 spółek, czyli pełna mapa średnich i dużych firm spoza GPW.
• Fala 3 - małe i średnie spółki notowane na rynku regulowanym: raporty za rok obrotowy 2026, publikowane w 2027. Polska liczba: ~30 spółek z NewConnect i mniejszych z głównego rynku GPW. Po Omnibus I większość ma opcję odroczenia o 2 lata (czyli pierwsze raporty w 2029).

W całej UE objętych dyrektywą jest około 49 000 spółek, z czego polskie 3 500–3 800 stanowi 7–8% - proporcja zbliżona do udziału polskiej gospodarki w gospodarce UE.

ESRS - co konkretnie trzeba zaraportować

Standardy ESRS rozkładają obowiązek raportowania na dwanaście modułów, podzielonych na trzy filary:

• E (Environment) - pięć modułów. E1: Zmiana klimatu (emisje CO₂ scope 1, 2, 3; planowane redukcje; ryzyko klimatyczne fizyczne i transformacyjne). E2: Zanieczyszczenie. E3: Zasoby wodne i morskie. E4: Bioróżnorodność. E5: Gospodarka cyrkularna i odpady.
• S (Social) - cztery moduły. S1: Pracownicy własni (wynagrodzenia, BHP, zróżnicowanie). S2: Pracownicy w łańcuchu wartości (dostawcy). S3: Społeczności lokalne. S4: Konsumenci i użytkownicy końcowi.
• G (Governance) - jeden moduł. G1: Postępowanie biznesowe (etyka, korupcja, lobbing, ochrona sygnalistów).

Plus dwa standardy poprzeczne - ESRS 1 (zasady ogólne) i ESRS 2 (ujawnienia ogólne, w tym double materiality assessment - analiza istotności podwójnej, kluczowy etap przygotowania raportu).

Najbardziej rozbudowany moduł - E1 klimat - wymaga publikacji emisji CO₂ w trzech zakresach (Scope 1: bezpośrednie, Scope 2: zakupiona energia, Scope 3: cały łańcuch dostaw), planu redukcji do 2030 i 2050, a także analizy ryzyka klimatycznego z perspektywy pieniądza (jaki przychód z aktywów może zostać utracony przez powódź, suszę, regulacje cenowe CO₂).

Omnibus I - co rozluźniono w lipcu 2025

Pakiet Omnibus I, przyjęty na poziomie UE w lutym 2025 i wdrożony w Polsce ustawą z 9 lipca, zmienił trzy elementy CSRD:

• Podniesienie progu obowiązku - duża spółka według CSRD musi spełniać już 2 z 3 progów wyższych niż wcześniej: 50 mln EUR przychodów (zamiast 40 mln), 25 mln EUR aktywów (zamiast 20 mln). Próg pracowników bez zmian (250). Skutek: szacunkowo 1 500 firm w UE wypadło z obowiązku raportowania.
• Wydłużenie terminów dla spółek niefinansowych - pierwsza fala raportowania dla spółek niefinansowych (większość polskich spółek WIG40) odroczona o rok, czyli pierwsze raporty już za 2025 (zamiast 2024).
• Quick-fix w ESRS (rozporządzenie delegowane KE z 11 lipca 2025) - uproszczenia ujawnień. W latach obrotowych 2025–2026 jednostki zatrudniające >750 pracowników mogą skorzystać z części przepisów przejściowych zaprojektowanych dla mniejszych jednostek (do 750 pracowników) - czyli zredukowany zestaw obowiązkowych ujawnień Scope 3, łańcucha wartości, bioróżnorodności.

Omnibus I to klarowny sygnał polityki UE: po pierwszych skargach na koszt wdrożenia (szacowanego na 200–600 tys. zł rocznie dla średniej spółki) Komisja zdecydowała się rozłożyć obowiązek w czasie, zamiast utrzymywać agresywny harmonogram pierwotny.

Skutek dla polskich firm: koszt wdrożenia, kompetencje, audyt obowiązkowy

“CSRD jest największą reformą sprawozdawczości korporacyjnej od czasu wprowadzenia MSSF w 2005 roku. 3 500 polskich firm w 2026 musi po raz pierwszy opublikować raport ESG zrobiony nie według własnego uznania, lecz według ujednoliconego unijnego standardu - i to z obowiązkowym audytem przez biegłego rewidenta. Polska branża audytorska na tej fali zwiększa zatrudnienie o 30–40% rocznie, a doradcy ESG i ESRS to dziś najbardziej poszukiwane stanowiska w polskim consultingu.”

Trzy strukturalne konsekwencje dla polskich firm:

• Koszt wdrożenia w pierwszym roku: średnia firma 250–1000 osób zatrudnienia wydaje na pierwszy raport CSRD 200–500 tys. zł (audyt + doradca ESG + system gromadzenia danych Scope 3). Dla największych grup kapitałowych (WIG20) to 1,5–4 mln zł.
• Audyt obowiązkowy - każdy raport ESG musi być zaopiniowany przez biegłego rewidenta (initial assurance: limited assurance, czyli ograniczony zakres weryfikacji). Od 2028 r. opinia ma być pełna (reasonable assurance) - co podwaja koszt audytu.
• Powstają nowe role w korporacjach - CSO (Chief Sustainability Officer) i kierownik ds. raportowania ESG to nowe stanowiska w polskich spółkach giełdowych. Wynagrodzenie 250–450 tys. zł rocznie brutto w największych grupach.

Dla mniejszych firm, które nie raportują obowiązkowo, ale współpracują z dużymi (są w łańcuchu dostaw raportującego), Scope 3 oznacza pośrednią presję na publikację własnych danych ESG - bo duża spółka raportująca musi pozyskać te dane od swoich dostawców. To największa nieoczywista konsekwencja CSRD: 3 500 firm raportuje obowiązkowo, ale dane wymaga się od kilkudziesięciu tysięcy ich dostawców i kontrahentów.

Co znajdziesz w sekcji „Sprawozdania finansowe" + raporty ESG

Profile polskich spółek kapitałowych w naszej bazie zawierają tradycyjną sekcję Sprawozdania finansowe (bilans, RZiS, informacja dodatkowa zgodnie z ustawą o rachunkowości), ale od 2025 r. dla spółek z fali 1 i od 2026 r. dla spółek z fali 2 dostępne są również raporty zrównoważonego rozwoju w formacie ESRS. Dla każdego, kto sprawdza kontrahenta przed transakcją lub analizuje portfel ekspozycji finansowej, raport ESG dodaje wymiar nieobecny dotąd w klasycznej due diligence: ryzyko klimatyczne, ślad węglowy, strategia transformacji 2030/2050.

W Warszawie i większych ośrodkach województwa mazowieckiego koncentracja zespołów ESG i raportujących spółek jest najwyższa w Polsce - to też miasta, gdzie KNF jako organ nadzorczy nad CSRD ma swoje siedziby kontrolne.

Dane: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 (CSRD); ustawa z 6 grudnia 2024 r. wdrażająca CSRD do prawa polskiego, zmieniona ustawą z 9 lipca 2025 r. (Omnibus I); rozporządzenie delegowane KE z 11 lipca 2025 r. (quick-fix ESRS); Grant Thornton, PwC, biznes.gov.pl - analizy implementacji, stan na 2026-05-01.